Toelichting op de visie op publiek leiderschap.

Er is een toenemend besef van de onderlinge verwevenheid en de complexiteit van maatschappelijke opgaven (de ‘wicked problems’ van Grint). Daarnaast gaan maatschappelijke ontwikkelingen en de daaraan gekoppelde kennis en informatie ongekend snel en is de informatie niet meer besloten ('open huis').

Daarom zijn leiders nodig die het gedeeld oftewel collectief leiderschap vorm kunnen geven, die goed kunnen samenwerken en in verbinding staan met de haarvaten van de samenleving én daarnaast ruimte kunnen geven aan medewerkers en ze in staat te stellen vraagstukken op te pakken en besluiten te nemen. Netwerken en relevante informatie organiseren en regisseren wordt daarmee cruciaal, evenals het ontwikkelen van personeel, deze ontwikkelingen vragen immers om een andere invulling van de rol van medewerkers. Gelet op de hoogtechnologische ontwikkelingen is het van belang dat de mensen in de positie zijn, in staat zijn, om toegevoegde waarde te bieden met het oog op de maatschappelijke opgaven.

‘So the question is not whether your company’s employees and leaders have the right skills; it’s whether they have the potential to learn new ones.’ Claudio Fernández-Aráoz

Onderdeel van gedeeld leiderschap en lerend/reflectief leiderschap is het organiseren van tegenspraak; het is van belang om te zorgen voor back-up van mensen die ‘er verstand van hebben’ uit het veld; een continu netwerk van kritische mensen uit de praktijk. Kennis, wetenschap en praktijk bieden tegenwicht en duiding in deze complexe, snelle tijd. De publieke leider moet inhoudelijk richting geven en vervolgens ruimte organiseren voor input van deze mensen.

Het gaat om het vermogen om initiatieven via netwerken – coalities en allianties – in beweging te brengen en die initiatieven te richten en productief te maken, met als doel het bereiken van maatschappelijke resultaten. Het gedeeld leiderschap vraagt dus van publieke leiders dat zij zich niet alleen verbinden aan de doelstellingen van het onderdeel waarvoor zij formele verantwoordelijkheid dragen, maar ook aan die van collega's en van de organisatie als geheel. Dit veronderstelt tevens een breed netwerk, het kunnen opereren in verschillende contexten en die met elkaar kunnen verbinden. Teamwork, aandacht voor complementariteit en naar elkaar luisteren zijn daarbij van cruciaal belang. Deze vorm van leiderschap vereist transparant opereren van zowel de politiek als de ambtenarij. Toekomstig publiek leiderschap is een collectieve kwaliteit.

Samenwerkingsgericht

  • verbinder tussen maatschappelijke organisaties, politiek bestuur en ambtelijke organisatie;
  • bijeenbrengen van verschillen in achtergrond, gender, disciplines, culturen en organisaties;
  • complementariteit van anderen benutten;het vermogen om zich te verplaatsen in verschillende perspectieven;
  • adaptief vermogen;
  • verticaal en horizontaal leiden;
  • overzicht hebben van context en samenhang van het dossier;
  • actief in netwerken;
  • initiatieven in netwerken stimuleren, co-creatie;
  • leidinggeven aan ontkokering en het aansturen van netwerken;
  • over grenzen heen stappen;
  • complexiteit van inhoud en context duiden;
  • anderen op inhoud inspireren en comfort bieden;
  • medewerkers ruimte geven en tot creativiteit en assertiviteit aansporen;
  • doelgericht, inzet op resultaat met maatschappelijke impact.