Toelichting op de visie op publiek leiderschap.

Het rapport 'Nieuw Publiek Leiderschap' van Nikol Hopman geeft een duidelijk inzicht en overzicht van de ontwikkelingen op het gebied van publiek leiderschap. Deze paragraaf bevat een verkorte weergave hiervan.

Tot halverwege de 20e eeuw lag de nadruk vooral op leiders, op personen en posities, en op competenties en skills (‘het wie’). Daarnaast kwam er steeds meer aandacht voor leiderschap in relatie tot anderen en relatie tot de context (‘het wat en hoe’). Sinds het begin van deze eeuw is er een (hernieuwde) sterke nadruk op ‘leadership for what’, een gemeenschappelijk doel, een gedeelde richting.

De rijksdienst fungeert nu meer en meer als netwerkpartner in tal van steeds wisselende coalities en allianties. Dit veronderstelt dat de publieke leider een breed netwerk heeft, kan opereren in verschillende contexten en die met elkaar kan verbinden. In deze dynamiek is sprake van “gedeeld leiderschap”: er zijn wisselende rollen en wisselende individuen en collectieven die de leiderschapsrol oppakken, al naar gelang de omstandigheden en behoeften. Deze vorm van leiderschap vereist transparant opereren voor zowel politici als de ambtenaren. Ook het belang van kennis neemt hierbij toe in die zin dat de publieke leidinggevende vooral in staat moet zijnde kennis vanuit verschillende perspectieven bij elkaar te brengen, te duiden, betekenis te geven, inspiratie op inhoud te bieden en kennis binnen de keten slimmer te benutten.

‘Wicked problems require the transfer of authority from individual to collective.’ Keith Grint

In essentie gaat het om 'purpose', een gedeeld doel, een gemeenschappelijke richting en inzet op een resultaat met maatschappelijke impact. De invloed en de impact die een publiek leider kan hebben om dit maatschappelijk doel te bereiken ligt hierbij in het collectief.

En tenslotte heeft de in de vorige paragraaf benoemde veranderende positie van de ambtenaar, als schaker op diverse borden, ten opzichte van de politiek en de samenleving duidelijk impact op publiek leiderschap.