Als middenmanager zit je op een uitzonderlijke positie waarin je stuurt en gestuurd wordt. Dat kan behoorlijk uitdagend zijn. Het Ontwikkelprogramma Leiderschap biedt deze ABD-managers hierbij handvatten en de mogelijkheid om zich verder te ontwikkelen in hun huidige functie. Programmamanager Nina Ellenkamp en ervaringsdeskundige Arije van Schaik (DJI) leggen uit wat dit programma inhoudt en wat de meerwaarde ervan is.
Wat: Ontwikkelprogramma Leiderschap
Voor wie: ABD-managers in schaal 15
Inhoud:
- 1 startbijeenkomst
- Ontwikkelatelier met rondetafel- en regiegesprek
- 3 modules van 2 dagen, gericht op je drie rollen
- 3 intervisies, met leiderschapsopgaven centraal
- 1 slotbijeenkomst
Meer informatie en aanmelden: ABD Leerportaal
![](/binaries/small/content/gallery/magazines-algemenebestuursdienst/abdblad/abd-blad-2024/02/portret-leiderschap---2.png)
‘Als ABD-manager in het middenveld zit je in de squeeze: je stuurt zelf, maar wordt ook gestuurd’, aldus Nina. ‘Je zit dus op een plek waar veel zaken samenkomen, of je nu verantwoordelijk bent voor uitvoering, beleid of toezicht. Dan is het erg waardevol als je in een verdiepend programma de ruimte hebt voor reflectie, samen met andere ABD’ers.’ Nina (adviseur leiderschapsontwikkeling bij DGABD) is samen met collega Marije Verbeek verantwoordelijk voor de vormgeving van het ontwikkelprogramma.
Omgaan met verschillende belangen
Het Ontwikkelprogramma Leiderschap is gebaseerd op de drie rollen die managers vervullen: die van manager van het team, maatschappelijk partner en politiek adviseur. Daarbij spelen er vaak verschillende belangen. ‘In het programma zetten we verschillende sprekers en trainers in met verschillende werkvormen, waarbij we altijd zoeken naar de vertaling naar de eigen werkpraktijk. En deelnemers leren veel van elkaar, door met elkaar te reflecteren op vraagstukken die zij in hun praktijk tegenkomen. Bovendien lopen ze een dag met elkaar mee, om een beter beeld te krijgen van elkaars omgeving en opgaven. We hopen de deelnemers naast nieuwe inzichten ook handelingsperspectief mee te geven, zodat ze deze inzichten in hun praktijk kunnen toepassen. We zien dat veel deelnemers daar behoefte aan hebben. Het lukt ABD-managers in de waan van de dag vaak niet om ruimte voor reflectie in te bouwen. Het Ontwikkelprogramma Leiderschap biedt daarin uitkomst.’
![](/binaries/large/content/gallery/magazines-algemenebestuursdienst/abdblad/abd-blad-2024/02/leiderschap---1250-x-693---2.png)
Ontwikkelmogelijkheden verkennen
‘Deelnemers reflecteren met elkaar op vraagstukken die zij in hun praktijk tegenkomen’
Hoe ziet het programma er concreet uit? ‘Tijdens een startbijeenkomst maken de twaalf deelnemers kennis met elkaar’, aldus Nina. ‘Daarna vinden er onder andere verdiepende gesprekken plaats tussen de ABD-manager en mensen uit zijn of haar werkomgeving, zodat we scherp krijgen waar voor iedere deelnemer de ontwikkelmogelijkheden liggen.’ Consultants van Kessels & Smit leiden deze gesprekken. Nina: ‘Deelnemers hebben na dit zogeheten ontwikkelatelier een helder beeld van waar ze staan in hun ontwikkeling. Een mooie start voor het programma, dat verder bestaat uit drie tweedaagse bijeenkomsten en intervisies’.
Aansluiting op de rijksbrede visie
Ook in het vervolg van het Ontwikkelprogramma Leiderschap is er veel aandacht voor verdieping, legt Nina uit. ‘Onder leiding van een moderator ontmoeten deelnemers diverse sprekers en gaan ze met elkaar in gesprek over verschillende leiderschapsthema’s. Wat is mijn krachtenveld als ABD-manager en welke positie neem ik daarin in? Hoe leer ik kijken naar patronen? Hoe kan ik mijn impact vanuit de positie in het middenveld vergroten? Ondertussen zorgen we er als DGABD voor dat het programma goed aansluit op de rijksbrede visie op publiek leiderschap. Dat doen we door de drie rollen van een publiek leider continu als uitgangspunt te nemen.’
![](/binaries/large/content/gallery/magazines-algemenebestuursdienst/abdblad/abd-blad-2024/02/leiderschap---1250-x-693---1.png)
Bijdragen aan netwerkvorming
Nina ziet de diversiteit binnen de groepen als een verrijking. ‘Hiermee hopen we als DGABD bij te dragen aan de netwerkvorming – en dus de samenwerking – binnen de Rijksoverheid. We merken dat er veel animo is voor het Ontwikkelprogramma Leiderschap. Daarom is het extra belangrijk om de inhoud van het programma continu goed te evalueren en verbeterslagen te blijven maken, zodat het ABD-managers de juiste handvatten blijft bieden.’
![](/binaries/small/content/gallery/magazines-algemenebestuursdienst/abdblad/abd-blad-2024/02/portret-leiderschap---1.png)
‘Ik heb een groep mensen leren kennen bij wie ik te rade kan gaan met mijn dilemma’s’
Dilemma’s en ervaringen delen
Arije van Schaik, afdelingshoofd Project- en Programmamanagement bij DJI: ‘We moeten als DJI steeds meer over de grenzen van onze organisatie werken. Best een uitdaging, want we werken letterlijk achter de muren. Dankzij het Ontwikkelprogramma Leiderschap heb ik een groep mensen leren kennen bij wie ik te rade kan gaan met mijn dilemma’s. Heel prettig, want in de dagelijkse praktijk van de DJI is het lastig om rust in te bouwen voor die reflectie. Aan het begin van het ontwikkelprogramma nodigde ik twee collega-directeuren uit voor een verdiepend gesprek. Zij deelden onderling hun ervaringen over onze samenwerking. Ergens was dat ongemakkelijk, want je bent dan toehoorder in een gesprek over jou. Maar die openheid heeft onze samenwerking versterkt. Het zit in mijn aard weloverwogen en rustig op te treden. Mijn collega’s vonden dat ik daarin best wat steviger te werk mag gaan. Dat was voor mij een mooi leerpunt.’